Sauerlandgids.nl

Welkom op Sauerlandgids.nl
Het online magazine over het prachtige laaggebergte Sauerland in Duitsland.

Sauerland informatie


Hotel zoeker

Bezienswaardige steden en dorpen

Sauerland tips

Hotel zoeker

Vakantieparken

Arnsberg

Arnsberg is een grote stad in het dal van de Ruhr in het Sauerland. De gehele gemeente heeft bijna 74.000 inwoners waarvan Arnsberg zelf slechts ruim 18.000 voor zijn rekening neemt. De huidige stad is in 1975 ontstaan uit de samenvoeging van vijftien gemeenten. Neheim is met 23.000 inwoners de grootste en het gehucht Breitenbruch met net 200 het kleinste. De overige dorpen en steden van Arnsberg zijn: Hüsten, Oeventrop, Herdringen, Bruchhausen, Müschede, Vosswinkel, Niedereimer, Holzen, Rumbeck, Wennigloh, Bachum, Uentrop. Het gebied van de stad Arnsberg ligt op hoogten variërend tussen 146 tot 448 meter, en het wordt begrenst door het natuurpark Arnsberger Wald in het noorden en in het zuiden het natuurpark Homert. Verder wordt de stad omgeven door weelderige bossen. In Arnsberg monden de riviertjes Röhr en Möhne uit in de Ruhr. Arnsberg ligt in een grote meander van de Ruhr en wordt aan twee zijden door deze rivier ingesloten.

Arnsberg heeft een oude geschiedenis die teruggaat tot het jaar 789, waarin de plaats voor het eerste genoemd wordt. In de elfde eeuw werden er na elkaar twee burchten gebouwd op twee tegenover elkaar liggende bergen. Rond deze burchten is de latere stad Arnsberg ontstaan. In de tweede helft van de twaalfde eeuw kreeg de stad al stadsrechten en de huidige klokkentoren vormde in die tijd de toren van de zuidelijke stadspoort. De bevolking van Arnsberg groeide in die eerste eeuwen snel, zodat al in de dertiende eeuw een nieuwe stadsmuur nodig was. Hierbij viel toen ook het klooster Wedinghausen binnen de muren. In 1368 verkocht de laatste graaf van Arnsberg de stad aan de keurvorst van Keulen. In 1600 ging vrijwel de gehele stad in een brand verloren. Slechts elf huizen bleven overeind. In de zeventiende eeuw die ook voor een deel door de Dertigjarige Oorlog (1618-1648) werd gekenmerkt, groeide Arnsberg nauwelijks. In die oorlog werd de stad volgens de overlevering gespaard voor inname door toedoen van de heilige Norbert von Xanten. Daarom wordt er sinds 1646 nog steeds jaarlijks een Norbertusprocessie gehouden. Ten tijde van de heksenprocessen die in Duitsland erg hevig waren, werd ook de burgemeester Henneke von Essen het slachtoffer in 1631. Ook in 1847 was de oude binnenstad een prooi der vlammen. Met de komst van de spoorwegen kwam er ook industrie naar Arnsberg, om te beginnen een hoofdwerkplaats van de spoorwegen, maar later – rond 1900 – ook de Ruhrwerke (de tegenwoordige De Medici). Tijdens de Tweede Wereldoorlog werd Arnsberg regelmatig gebombardeerd. Bij een aanval van de RAF in 1943 werd de stuwdam in de Möhne vernietigd. Hierdoor spoelde een vloedgolf van twaalf meter een groot deel van de gebouwen in Neheim weg en maakte daarbij ook vele burgerslachtoffers en in het kamp voor dwangarbeiders. In 1945 werd het spoorviaduct in een luchtaanval vernietigd. Na de oorlog waren Arnsberg en Neheim de standplaats voor de Belgische strijdkrachten. Tot de bezienswaardigheden die de bezoeker van Arnsberg zou moeten gaan bekijken, behoort het Sauerlanmuseum. Behalve regelmatige bijzondere tentoonstellingen heeft dit museum een vaste collectie over de geschiedenis, de natuur en de cultuur van het gebied. Het museum voor licht en belichting in Neheim toont de geschiedenis van die bedrijfstak op basis van de voormalige firma Kaiserleuchten. In het eveneens in Neheim gevestigde Fresekenhof heeft een tentoonstelling over het leven van de priester Franz Stock die een belangrijke rol heeft gespeeld de Tweede Wereldoorlog en daarna in het aanhalen van de Duitse-Franse vriendschap. In het klooster Wedingshausen wordt de geschiedenis van het kloosterleven getoond.

Tot de belangrijkste gebouwen van de gemeente Arnsberg behoren de ruïne van het oude slot Arnsberg dat in 1762 verwoest werd. Aan de andere kant van de Ruhr ligt de zogenoemde oude burcht. Hiervan is nog maar zeer weinig over. De oude binnenstad is hoofdzakelijk in vakwerkstijl gebouwd, maar de blijktrekkers zijn toch de klokkentoren en de stadskapel. Verder zijn er van de oude wal nog enkele torens behouden. Bezienswaardig zijn ook het oude stadhuis, de Opstandingskerk en het voormalige Zivilkasino. In de andere plaatsen die tot Arnsberg behoren, zijn de volgende gebouwen het noemen waard. Het slot in Herdringen dat in Engelse Tudorstijl is opgetrokken tussen 1844 en 1853. De Petruskerk in Hüsten uit 1866, maar de toren is gebouwd rond een kern uit de twaalfde eeuw. Het carillon van Neheim is een geschenk 2007 wegens het vierhonderdjarig bestaan van het stadsdeel. Het slot Höllinghofen bij Vosswinkel is een kasteel omgeven door grachten. Het klooster van Oelinghausen is in 1174 opgericht, de gotische kapel herbergt vele interessante kunstwerken. Ook het klooster Rumbeck uit 1190 heeft een opmerkelijke gotische kerk, een van de vroegste hallenkerken in Westfalen. De bedevaartskerk Rodentelgen in Bruchhausen stamt uit de vijftiende eeuw. In het uitgebreide Wildwald Vosswinkel kunnen bezoekers het leven van de inheemse dieren van het Sauerland in hun natuurlijkomgeving observeren. Bovendien wordt er natuureducatie verzorgd. Neheim heeft twee parken, het Bremerspark, genoemd naar de uitvinder Hugo Bremer en het Bröckelmannspark, genoemd naar de industrieel Bröckelmann. Voor de tourist die Arnsberg bezoekt, zijn vooral de Ruhrtalfietsroute en de Sauerland-Waldroute interessant. Deze doen beide Arnsberg aan. Maar daarnaast zijn er nog vele andere wandel- en fietspaden, waaronder de in 2011 geopende twaalf kilometer lange Kurfürstlicher Thiergarten Arnsberg. Ook de stadswandelingen onder leiding van gidsen en rond verschillende thema’s zijn zeer de moeite waard.

>> Dorpen en steden in het Sauerland


Grotere kaart weergeven